Bir gayrimenkul satın almak, ister yaşamak ister yatırım amaçlı olsun, verilecek önemli bir karardır. Ve elbette evin sadece dış görünüşüne veya lokasyonuna bakarak karar vermek yeterli değildir. Yasal durumdan teknik altyapıya kadar birçok detayı sorgulamak, gelecekte yaşayabileceğiniz sorunları en baştan önlemenizi sağlar. İşte mülk alırken mutlaka sormanız gereken 8 kritik başlık:
- Tapu ve Mülkiyet Durumu
- Tapu tipi nedir? Arsa, kat irtifakı veya kat mülkiyeti mi?
- Her bağımsız bölüm için ayrı tapu var mı, yoksa tüm proje tek bir parselde mi yer alıyor?
- Hisseli mülkiyet söz konusu mu? Hissedarlarla ilgili bir anlaşmazlık var mı?
- Ortak alanların (havuz, otopark, güvenlik kulübesi vb.) tapuda kime ait olduğu net mi?
- Tapuda ipotek, haciz, mahkeme şerhi veya proje taahhüdü bulunuyor mu?
- İmar ve İnşaat Durumu
- Parselin imar planına uygunluğu kontrol edildi mi?
- Taks (taban alanı katsayısı) ve Kaks (inşaat alanı katsayısı) oranları nedir?
- Yapı ruhsatı ve iskan belgesi (yapı kullanma izni) alınmış mı?
- Tüm yapılar ruhsatlı mı? Yapılan tadilatlar ruhsata işlenmiş mi?
- Eğer inşaat devam ediyorsa, proje, ruhsat ve yapı denetim belgeleri alıcıya sunulabiliyor mu?
- Site Yönetimi ve Ortak Giderler
- Site yönetimi mevcut mu? Profesyonel bir yönetim firması mı yoksa müteahhit kontrolünde mi?
- Aylık aidat bedeli ne kadar ve hangi hizmetleri kapsıyor?
- Ortak alan giderlerinin detayları neler?
- Kat Mülkiyeti Kanunu’na uygun bir yönetim planı bulunuyor mu?
- Ortak alanların tapuda kim adına kayıtlı olduğu net mi?
- Altyapı ve Teknik Durum
- Elektrik, su, kanalizasyon ve internet altyapıları aktif durumda mı?
- Isıtma ve soğutma sistemleri bireysel mi, merkezi mi?
- Arıtma sistemi, jeneratör, su deposu gibi ek teknik sistemler mevcut mu?
- Teknik servis ağı veya bakım hizmeti sunuluyor mu?
- Sözleşme ve Satış Koşulları
- Satış resmi tapu devriyle mi yoksa noter onaylı sözleşme ile mi gerçekleştirilecek?
- Satışa dahil olan unsurlar neler? (Mobilya, beyaz eşya, özel peyzaj vs.)
- Peşinat tutarı, ödeme planı ve teslim tarihi net mi?
- Proje aşamasındaysa, gecikme durumuna karşı cezai şartlar sözleşmede yer alıyor mu?
- Vergi ve Harç Durumu
- Satıcının geçmiş yıllara ait emlak vergisi borcu var mı?
- Tapu harcı kim tarafından ödenecek?
- Satıcı mülkü son 5 yıl içinde edindiyse, değer artış kazancı vergisi ödemesi gerekiyor mu?
- Konum ve Ulaşım Bilgisi
- Mülkün bulunduğu site hangi belediyeye bağlı?
- Toplu taşıma, ana yollar ve alışveriş noktalarına uzaklık nedir?
- Çevrede imar planına göre gelecekte ne tür yapılaşmalar öngörülüyor?
- Görsel ve Teknik Belgeler
- Mimari proje, vaziyet planı ve kat planları alıcı ile paylaşılabiliyor mu?
- Yerinde yapılan gözlemler ile sunulan görseller uyumlu mu?
- Drone ile çekilmiş güncel görseller mevcut mu?
Gayrimenkul yatırımı yaparken her detayı sorgulamak, güvenli ve sorunsuz bir süreç geçirmenizi sağlar. Bu soruları sormaktan çekinmeyin; bilinçli bir alıcı olarak hem zamanınızı hem de paranızı güvence altına almış olursunuz.
